Photoblog.pl

Załóż konto

olsztynianin 

2020/09/16   

Twierdza Srebrna Góra...

« następne   poprzednie »
Twierdza Srebrna Góra...

Twierdza Srebrna Góra...

Historia

Twierdzę srebrnogórską zbudowano w XVIII w. według projektu stworzonego przez pruskiego inżyniera Ludwika Wilhelma Reglera, zmodyfikowanego przez samego króla Fryderyka Wielkiego. Twierdza miała zabezpieczyć militarnie Śląsk zdobyty przez Prusy w 1740 roku. Pod budowę fortyfikacji wybrano dwa górujące nad Przełęczą Srebrną (586 m n.p.m.) wzniesienia: Forteczną (Warowną) Górę (686 m n.p.m.) oraz Ostróg (627 m n.p.m.). Twierdza składa się z sześciu fortów. Budowa całego zespołu przez 4 do 4,5 tys. robotników trwała 12 lat (17651777), a jej koszt wyniósł 1 668 000 talarów (w tym 70 000 przekazane jako ofiara Ślązaków). Finansowanie budowy zapewnił ściągany na Śląsku specjalny podatek, zwany przez miejscowych dopustem srebrnogórskim[potrzebny przypis]. Przewidywano garnizon liczący według różnych źródeł od 2,5 do 3,5 tys. żołnierzy.

 

Lata świetności twierdzy trwały do 1800 roku, kiedy to zmarł Fryderyk Wilhelm II, jeden z największych jej zwolenników. W tym samym roku fortyfikacje odwiedził ówczesny ambasador USA w Berlinie, John Quincy Adams (prezydent Stanów Zjednoczonych w latach 18251829).

 

Pierwszym, i jak dotąd jedynym sprawdzianem dla obronności fortyfikacji było oblężenie przez wojska napoleońskie podczas wojny Prus z Francją (18061807). 28 czerwca 1807 roku Bawarczycy i Wirtemberczycy próbowali szturmem zdobyć Srebrną Górę. Twierdza odpowiadała ogniem; w końcu nie została zajęta, gdyż 9 lipca 1807 podpisano pokój w Tylży.

 

W latach 18301848 twierdzę wykorzystywano jako więzienie dla działaczy ruchu Młodych Niemców. Internowano tu m.in. Wilhelma Wolffa(niem.) oraz Fritza Reutera(niem.)[potrzebny przypis]. 1 stycznia 1860 roku wydano rozkaz likwidacji przestarzałej już twierdzy. Ostatni żołnierze opuścili ją w 1867 roku; przez kilka następnych lat fortyfikacje służyły jako poligon doświadczalny do prób artylerii i materiałów wybuchowych.

W II połowie XIX wieku zaczęto dostrzegać korzyści płynące z turystyki i rekreacji. Władze pruskie nakazały zaprzestać niszczenia twierdzy i uczynić z niej atrakcję dla przyjezdnych. Na początku XX wieku dojazd do znajdującej się między fortami Przełęczy Srebrnej umożliwiła zębata Kolej Sowiogórska. Po I wojnie światowej główny fort odremontowano i urządzono w jego wnętrzu restaurację Donjon.

 

Dynamiczny rozwój srebrnogórskiej turystyki przerwała II wojna światowa. W fortach Ostróg (Spitzberg) i Wysoka Skała (Hohenstein) utworzono karny obóz jeniecki, Oflag VIII B (15 grudnia 1939  1 września 1941) dla polskich oficerów. Więziono tu łącznie ponad 300 osób, w tym m.in. dowódcę Obrony Wybrzeża z 1939 roku  kontradmirała Józefa Unruga oraz komandora Stefana Frankowskiego. Do historii przeszła śmiała ucieczka w nocy z 5 na 6 maja 1940 r. z Oflagu VIII B dziewięciu polskich oficerów (m.in. Tadeusza Jasickiego, Michała Niczki, Jędrzeja Giertycha). Trzech z nich zdołało przedostać się do Nysy. Stamtąd przez Czechy, Słowację, Węgry, Jugosławię i Turcję dotarli do Syrii, gdzie formowała się Brygada Strzelców Karpackich (walczyli w Libii pod Tobrukiem). Pozostałych sześciu (grupę Niczki i Giertycha) schwytano.

 

Lata powojenne przyniosły postępującą dewastację twierdzy, złupionej wcześniej przez wojska radzieckie. Dopiero w 1965 roku PTTK i Komenda Dolnośląskiej Chorągwi ZHP podpisała porozumienie, na mocy którego uprzątnięto II Fort Rogowy i nadano mu nazwę Harcerz. Fort Ostróg uprzątnięto przy pomocy ówczesnego (1969) ministerstwa Górnictwa i przemianowano na Fort Górnik. W dniu 28 czerwca 1974 na terenie Fortu Donżon otwarto muzeum ciężkiej broni palnej.

 

Twierdza srebrnogórska została uznana za pomnik historii rozporządzeniem Prezydenta RP z dnia 14 kwietnia 2004.

 

Architektura

Twierdza składa się z kilku wysuniętych dzieł artyleryjskich i rdzenia. Jej trzon składa się z wieńca bastionów i kleszczy, z donżonem w środku. W obiekcie jest 151 pomieszczeń fortecznych (kazamat), rozmieszczonych na trzech kondygnacjach. Ogromne magazyny, studnia, zbrojownia, kaplica, więzienie, szpital, piekarnia, browar, warsztaty rzemieślnicze i prochownia czyniły fort samodzielnym i samowystarczalnym  nagromadzone zapasy miały wystarczyć na 35 miesięcy oblężenia: w jego wnętrzu mieściło się 3756 żołnierzy, olbrzymie zapasy amunicji, opału i żywności, do obrony służyły 264 działa i moździerze. W twierdzy wydrążono 9 studni, z których najgłębsze znajdowały się na terenie fortu Ostróg (84 m) i donżonu (70 m).

 

Donżon  największy w Europie  składa się z 4 połączonych kurtynami wież o średnicy 60 m i murach 12-metrowej grubości każdy. Jego korona jest dobrym punktem widokowym na Góry Bardzkie.

 

Twierdza cieszy się zainteresowaniem badaczy i naukowców. W październiku 2017 odbyły się pomiary geodezyjne połączone z inwentaryzacją architektoniczną przeprowadzoną przez studentów KN Hevelius[2] i pracowników z Katedry Geodezji Wydziału Inżynierii Lądowej i Środowiska Politechniki Gdańskiej oraz Instytutu Archeologii i Etnologii Wydziału Historycznego Uniwersytetu Gdańskiego[3].

 

Imprezy

W twierdzy organizowany był do 2011 festiwal Trzy Żywioły (teraz odbywał się będzie na zamku w Bolkowie), natomiast w Srebrnej Górze w 2012 roku rozpoczął się 17 Południk Dolnośląski Festiwal Podróżników. Na terenie twierdzy i w forcie Wysoka Skała co roku w terminie Bożego Ciała organizowana jest Terenowa Gra Fabularna Fantazjada W forcie Harcerz (Wysoka Skała) od kilku lat w każdy ostatni weekend sierpnia mają miejsce zloty byłych harcerzy (byłej) Wałbrzyskiej Chorągwi ZHP. Od 2015 r. w twierdzy cyklicznie odbywa się impreza biegowa Silver Run organizowana przez Polską Fundację Wychowania Fizycznego.

 

 

2 komentarze
marianfoto  - 18 godz. temu
Piękny widok , byłem dano temu / ale z ziemi to nie to samo
elmar  - 16/09/2020 20:19:21
Fajni mi to poczytać, bo ostatnio byłam w Srebrnej Górze.

Najnowsze wpisy

Dąbrówno...

 

Dąbrówno...

 

Dąbrówno...

 

Dąbrówno...

 

Twierdza Srebrna Góra...

 

Twierdza Srebrna Góra...

 

Twierdza Srebrna Góra..

 

Twierdza Srebrna Góra...

 

Wszystkie wpisy